Πώς να χρησιμοποιήσετε με τον καλύτερο τρόπο τις ψηφιακές τεχνολογίες για τη δια ζώσης διδασκαλία; 

Αυτή είναι η πρόκληση που θέτει το “Filling the Gap: OER for supporting teachers in distance learning”, ένα έργο αφιερωμένο στην ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των δασκάλων και των εκπαιδευτικών στα ευρωπαϊκά σχολεία, με απώτερο στόχο να καταστεί η εκπαίδευση πιο καινοτόμος και χωρίς αποκλεισμούς. 

Αν, μετά την πανδημία του Covid-19 καταφέραμε επιτέλους να επιστρέψουμε στη δια ζώσης διδασκαλία, πώς μπορούμε να μην διασκορπίσουμε τις θετικές πτυχές που έφερε το διαδίκτυο στο σχολείο; 

Το Filling the Gap είναι ένα έργο που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Erasmus+ και συντονίζεται από το Irecoop ER ως επικεφαλής εταίρος, μαζί με μια ομάδα εργασίας που αποτελείται από εκπαιδευτικούς και ερευνητές από έξι άλλους ευρωπαϊκούς οργανισμούς (ένα πανεπιστήμιο, τέσσερα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και έναν κοινωνικό συνεταιρισμό εμπειρογνώμονα σε εκπαιδευτικές υπηρεσίες χωρίς αποκλεισμούς και ψηφιακές υπηρεσίες). Το έργο ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2021 και έχει αναπτύξει δύο ψηφιακά προϊόντα, δίνοντας προσοχή στις πτυχές χωρίς αποκλεισμούς προς τους μαθητές με ήπιες νοητικές αναπηρίες. 

Το MOOC για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση είναι ένα δωρεάν διαδικτυακό μάθημα, χωρισμένο σε τέσσερις ενότητες, το οποίο συνοδεύει τους εκπαιδευτικούς στην απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων χρήσιμων για: 

• δόμηση διδακτικών δραστηριοτήτων – ενότητα 1, Διδακτικός σχεδιασμός
• την αξιολόγηση – ενότητα 2, Αξιολόγηση
• τη χρήση ανοικτών εκπαιδευτικών πόρων – ενότητα 3, OER
• την προσοχή στην ευημερία των εκπαιδευτικών και των μαθητών – ενότητα 4, Ένταξη και ευημερία

Μαζί με το MOOC, δημιουργήθηκε ένα κιτ με 24 εξ αποστάσεως και μικτές διδακτικές δραστηριότητες, χωρισμένο ανά θέμα, ηλικία των μαθητών, διάρκεια, χρησιμοποιούμενους πόρους, τεστ και εργαλεία. Το MOOC για την εξ αποστάσεως διδασκαλία και το κιτ δραστηριοτήτων εξ αποστάσεως διδασκαλίας είναι διαθέσιμα σε έξι γλώσσες, δωρεάν, στον ιστότοπο Filling the Gap. 

Στις 21 Μαρτίου, τα Εκπαιδευτήρια ΠΛΑΤΩΝ παρουσίασαν τα αποτελέσματα που προέκυψαν από το έργο. Σε μια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην κεντρική βιβλιοθήκη του σχολείου, ο project manager του προγράμματος Γιάννης Παπαδόπουλος και η καθηγήτρια του σχολείου Αλκμήνη Παπανικολάου που συμμετείχε στο training που πραγματοποιήθηκε στο Βέλγιο και συμμετείχε στη δημιουργία του εκπαιδευτικού υλικού και στην πιλοτική εφαρμογή του, παρουσίασαν τα κύρια αποτελέσματα του προγράμματος σε καθηγητές και εκπαιδευτικούς από όλη την περιφερειακή ενότητα της Πιερίας. Οι συμμετέχοντες, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα και έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το πρόγραμμα, είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια παρουσίαση για τα κύρια αποτελέσματά του, δηλαδή το MOOC και το DLAK και στη συνέχεια να συμμετέχουν σε ένα διαδραστικό workshop όπου χωρισμένοι σε ομάδες, δούλεψαν στις δραστηριότητες του DLAK υπό την καθοδήγηση των καθηγητών του σχολείου μας οι οποίοι προηγουμένως είχαν εφαρμόσει αυτές τις δραστηριότητες στην τάξη τους. Στο τέλος της εκδήλωση υπήρχε χρόνος για διάλογο μεταξύ των εμπλεκόμενων στο πρόγραμμα και των συμμετεχόντων στην εκδήλωση. Η κοινή εντύπωση όλων των παρευρισκόμενων ήταν ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον project, του οποίου τα αποτελέσματα θα ήταν πρόθυμοι να ενσωματώσουν σε κάποιες πτυχές της διδασκαλίας τους. 

Οι δραστηριότητες του έργου ολοκληρώνονται με την τελική εκδήλωση, αλλά το Filling the Gap σίγουρα δεν τελειώνει εδώ! Μέχρι στιγμής, ήδη περισσότεροι από 16.000 άνθρωποι έχουν επισκεφθεί τον ιστότοπο και 130 δάσκαλοι και εκπαιδευτικοί έχουν ολοκληρώσει ή παρακολουθούν το διαδικτυακό μάθημα. Η πρόκληση έχει γίνει αποδεκτή και το Filling the Gap συνεχίζει το ταξίδι του για τη διάδοση της αριστείας που παράγεται.                                                                                                    

Το πρόγραμμα Erasmus+ “Filling the Gap: Open Educational Resources for supporting teachers in distance learning” είναι έτοιμο για τη φάση πιλοτικής εφαρμογής των πνευματικών αποτελεσμάτων του, τα οποία αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια του προγράμματος από εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτικούς από πέντε χώρες-εταίρους (Ιταλία, Βέλγιο, Ισπανία, Ελλάδα, Κροατία). Στην επόμενη φάση του έργου, οι εκπαιδευτικοί θα έχουν τη δυνατότητα να δοκιμάσουν αυτά τα δύο πνευματικά αποτελέσματα: το MOOC για την εξ αποστάσεως μάθηση και το Distance Learning Activity Kit (DLAK). Επιλεγμένοι καθηγητές και δάσκαλοι θα έχουν το καθήκον να παρακολουθήσουν το MOOC προκειμένου να συλλέξουν ανατροφοδότηση και συστάσεις για την τελική επιστημονική επικύρωση των αποτελεσμάτων. 

Ως προετοιμασία για τις επόμενες δραστηριότητες, η τελική συνάντηση των εταίρων του Erasmus+ πραγματοποιήθηκε στη Μπολόνια στις 20-21 Οκτωβρίου. Οι εταίροι (UCLL, Platon, Colegio Huerta Santa Ana, Bernardin Frankopan School, Liceo Fanti, Archilabò και Irecoop) συζήτησαν την οργάνωση της πιλοτικής εφαρμογής, το ρόλο των καθηγητών στην πιλοτική φάση του έργου, καθώς και το σύστημα ανοικτών καρτών για τους καθηγητές που θα παρακολουθήσουν το μάθημα. Συμφωνήθηκαν επίσης τα τελικά βήματα το 2023, τονίζοντας τα συνέδρια στα σχολεία-εταίρους και στο University College Leuven–Limburg ως βασικό σημείο διάδοσης, μετά το οποίο το περιεχόμενο του έργου θα είναι ανοιχτό σε όλους τους εκπαιδευτικούς. Το βιώσιμο πρόγραμμά μας θα συνεχίσει να καλύπτει τα κενά στο μέλλον, ελάτε μαζί μας!                                                                                                   

C.R.E.A.T.E. είναι το όνομα του έργου eTwinning που συνδέεται με το έργο Erasmus+ Filling the Gap: Open Educational Resources for supporting teachers in distance learning και υλοποιείται από εκπαιδευτικούς και μαθητές από 4 χώρες (Κροατία, Ιταλία, Ισπανία και Ελλάδα).  

Το C.R.E.A.T.E. (Collaborate Readapt Earn/ experiment Always Tangible Exciting experiences) εφαρμόστηκε με στόχο τη συμμετοχή μαθητών και καθηγητών, την ανταλλαγή ιδεών και την αλληλεπίδραση πάνω στο θέμα της εξ αποστάσεως μάθησης και τη συλλογή ανατροφοδότησης σχετικά με τα αποτελέσματα του έργου Filling the Gap (το MOOC για την εξ αποστάσεως μάθηση και το Kit δραστηριοτήτων εξ αποστάσεως μάθησης). 

Υπό την καθοδήγηση 8 εκπαιδευτικών, συμμετείχαν 87 μαθητές οι οποίοι πειραματίστηκαν με νέες διδακτικές μεθοδολογίες και εργαλεία, ενώ αλληλεπιδρούσαν με συνομηλίκους από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες- όλοι οι μαθητές που συμμετείχαν μπόρεσαν να αναπτύξουν μια σταθερή αίσθηση της ευαισθητοποίησης για την ενεργό ευρωπαϊκή ιθαγένεια, την ένταξη και την υπευθυνότητα. Οι μαθητές συνεργάστηκαν σε διεθνείς ομάδες σε θέματα όπως: ηλεκτρονική ασφάλεια και netiquette, αναπηρία και εξ αποστάσεως μάθηση, θέτοντας σε εφαρμογή το κριτικό τους πνεύμα, την ικανότητα έρευνας και ανάπτυξης περιεχομένου, διευρύνοντας τη διαπολιτισμική τους συνείδηση, τις γλωσσικές τους δεξιότητες και τις ψηφιακές τους δεξιότητες. 

Οι δραστηριότητες έλαβαν χώρα σταδιακά και κατανεμημένα καθ’ όλη τη διάρκεια του προηγούμενου σχολικού έτους, από τον Οκτώβριο έως τον Μάιο, εντασσόμενες ιδανικά στο πρόγραμμα της τάξης. Το πρόγραμμα, ως προς τους στόχους και το περιεχόμενό του, εμπνεύστηκε από μια διαθεματική προσέγγιση, καθώς τα θέματα που πραγματεύεται συνδέονται με διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα σπουδών: ιστορία, λογοτεχνία, ιστορία της τέχνης, πολιτική αγωγή και ιθαγένεια. 

Οι στόχοι του προγράμματος αντιμετωπίστηκαν σταδιακά και επιτεύχθηκαν με θετικό τρόπο για τους περισσότερους μαθητές. Οι στόχοι που τέθηκαν και οι δραστηριότητες που δημιουργήθηκαν αποδείχθηκαν λειτουργικές σε σχέση με τις προσδοκίες και τις ανάγκες των μαθητών. Ορισμένα από τα αποτελέσματα του έργου χρησιμοποιήθηκαν στο έργο Filling the Gap Erasmus+ ως μέρος της παραγωγής του MOOC.  

Χάρη στην αφοσίωση και τη φροντίδα τους, και τα 4 σχολεία που συμμετείχαν (ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΠΛΑΤΩΝ, Liceo Fanti, Bernardin Frankopan School και Colegio Huerta Santa Ana) έλαβαν τις ετικέτες ποιότητας eTwinning για το έργο. 

ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΟ ΈΡΓΟ “FILLING THE GAP 

Το πρόγραμμα Erasmus+ Filling the Gap χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό την υποστήριξη της συνεχούς κατάρτισης, την ανάπτυξη και την ενίσχυση των επαγγελματικών προφίλ των εκπαιδευτικών, ιδίως όσον αφορά την εξ αποστάσεως μάθηση.  

Το έργο υλοποιεί δύο αποτελέσματα: το πρώτο, το οποίο δοκιμάστηκε πιλοτικά από το University College Leuven Limburg, είναι ένα MOOC (Massive Open Online Course) για την εξ αποστάσεως μάθηση με σκοπό την υποστήριξη των εκπαιδευτικών στο σχεδιασμό, την παράδοση και την αξιολόγηση μιας υψηλής ποιότητας εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. 

Το δεύτερο αποτέλεσμα, υπό την καθοδήγηση του Irecoop ER, είναι μια δέσμη δραστηριοτήτων εξ αποστάσεως μάθησης με σκοπό την παροχή πρακτικών εργαλείων σε δασκάλους και εκπαιδευτικούς.